เกาะแกร์ (Koh Ker)

31 Jul

เกาะแกร์ อาณาจักร นอกคอก ในวาระการทับซ้อน ของศูนย์อำนาจ สองอาณาจักร ถูกเรียกว่านอกคอกอาจเพราะ อาณาจักรเกิดจาก การปฎิวัติยึดอำนาจ (เรื่องแบบนี้มีมาแต่ดึกดำบรรพ์ อาจพอกับการ ถือกำเนิดของมนุษย์)
จับเรื่องทวนความ เริ่มปูเรื่องจาก สมัย ยโศวรมันที่1 รวบรวมอาณาจักร เป็นปึกแผ่น แผ่ขยายอาณาจักร พระนคร แล้วสถาปนาเมืองหลวง ศูนย์อำนาจใหม่ ที่ พนมบาเค็ง นามว่าอาณาจักรยโศธรปุระ เมื่อ ค.ศ 898 โดยย้ายมาจาก นครหริหราลัย (โลลัวะ) แต่อำนาจและความรุ่งเรือง ในช่วงนี้ คงอยู่แค่สมัยของ ยโศวรมันที่1 เท่านั้น เพราะรัชทายาท ผู้สืบบัลลังค์คือ หรรษาวรมันที่1 และ อีสานวรมันที่2ไม่เข้มแข็งพอ หรืออาจจะยังเยาว์วัย จึงต้องมีที่ปรึกษาสำคัญ หรืออาจจะเป็นผู้สำเร็จราชการแทน เป็นอาเขย (สามีของขนิษฐาของ ยโศวรมันที่1 )

นามว่าชัยสิงห์วรมัน ซึ่งก็สะสมไพร่พล อำนาจ เพิ่มพูน ขึ้น จน ค.ศ. 921 ก็สถาปนาตนขึ้นเป็นกษัตริย์นามว่า ชัยวรมันที่4 โดย ชัยวรมันที่4 สถาปนาอาณาจักรใหม่ชื่อว่า นครโฉกครรคยาร์ หรือ เกาะแกร์ [Koh Ker]ก็ให้ฉงนเป็นปริศนาว่า ทำไมไม่สถาปนาตน ขึ้นครองยโศธรปุระ เสียเลย อาจเพราะเป็นธรรมเนียม ของกษัตริย์ขอม ที่จะต้องสร้างนคร เฉลิมฉลองประกาศอำนาจแห่งตน ให้ร่ำลือว่าสร้างมากับมือ หรืออาจเพราะการต่อต้าน ของกลุ่มอำนาจเก่าในราชสำนัก ที่ยังจงรักภักดี ต่อเชื้อสายกษัตริย์สายตรง หรืออาจจะเห็นแก่เป็นญาติเชื้อ สุดแต่จะขบคิดไป
แต่จะอย่างไร นคร เกาะแกร์ [Koh Ker] ก็ได้ถือกำเนิดขึ้นมา ห่างจากเมืองพระนคร ศูนย์อำนาจเดิม ขึ้นไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ราว 80 ก.ม. ดังนั้น นับแต่ ค.ศ.921- 929 อาณาจักรขอม จึงมีศูนย์อำนาจอยู่ 2 แห่ง คือ พนมบาเค็ง และ เกาะแกร์

ช่วงปื ค.ศ.921 กษัตริย์รัชทายาทแห่ง ยโศธรปุระ ทั้ง 2 พระองค์ สืบทอด ราชบัลลังค์ ครองอำนาจ ต่อมาราว 8 ปี ก็สวรรคตลง ในขณะที่เวลา 8 ปีนั้น อำนาจของ ชัยวรมันที่4 แห่งเกาะแกร์ [Koh Ker] กลับผกผัน เพิ่มพูนขึ้นเป็นลำดับ ดังนั้นศูนย์กลางอำนาจ หลังปี ค.ศ.929 จึงแปรเปลี่ยนมาอยู่ที่ เกาะแกร์ [Koh Ker] แต่เพียงแห่งเดียว จวบจนถึงการสวรรคตของ ชัยวรมันที่4 ในปี ค.ศ.941 เกาะแกร์ก็เริ่มเสื่อมถอยลง โอรส คือ หรรษาวรมันที่2 ครองราชย์ต่อมาอีก 3 ปี อำนาจก็เปลี่ยนมาสู่ ราเชนวรมัน ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้อง เครือญาติสาย ยโศวรมันที่1

ราเชนวรมัน ได้ย้ายเมืองกลับมาที่ พนมบาเค็ง อีกครั้งหนึ่ง เป็นการปิดฉากความรุ่งเรืองของ เกาะแกร์

เกาะแกร์ ถูกทิ้งร้างเป็นนครที่ถูกลืม กลายเป็นนครในพงไพร นับแต่นั้นมา

เกาะแกร์ นครหลวงอายุ 20 ปี นับว่าสั้นนัก จึงเป็นบันทึกเตือนความ แทรกหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์

แต่ที่แห่งนี้คืออาณาจักร มิใช่เป็นเพียงส่วนหนึ่ง ในอาณาจักรใด มีความยิ่งใหญ่ เป็นเอกลักษณ์แห่งตน ศิลปะในยุคนี้ ยังถูกเรียกขาน ว่าเป็นศิลปะแบบเกาะแกร์

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: